Borstontsteking (mastitis)

Een beginnende borstontsteking herken je vaak aan één of meer van de volgende klachten:

 

* Rode plek op de borst

* Harde of pijnlijke plek in de borst

* Warm aanvoelende huid

* Verhoging of koorts

* Algeheel grieperig gevoel

 

De oorzaak aanpakken

 

Een borstontsteking ontstaat meestal doordat melk niet goed kan doorstromen in de melkkanalen. Door de oorzaak aan te pakken kan je lichaam herstellen.

 

Let daarom op het volgende:

 

* Voorkom tepelkloven of laat ze snel genezen door goed aan te leggen of correct te kolven.

* Zorg dat je borsten meerdere keren per dag goed worden leeggedronken of gekolfd.

* Probeer een goede balans te houden tussen vraag en aanbod van melk.

 

Behandeling van een Borstonsteking

 

Bij verhoging of milde koorts en een rode plek

 

Neem de volgende maatregelen:

 

- Pijnstilling: paracetamol en/of ibuprofen

- Koelen na voeden of kolven

- Zachte lymfemassage

- Normale frequentie voeden of kolven (niet extra vaak)

- Rust

 

Doseringen pijnstilling bij een Borstonsteking:

 

Paracetamol

500–1000 mg per keer, zo nodig elke 4–6 uur.

 

Ibuprofen

Startdosis 400 mg, daarna zo nodig 200–400 mg elke 4–6 uur.

Maximaal 1200 mg per dag.

 

Gecombineerd paracetamol en ibuprofen

1–2 tabletten per keer, maximaal 6 tabletten per 24 uur

(= 3000 mg paracetamol en 1200 mg ibuprofen).

 

Gebruik dit maximaal 3 dagen en houd minimaal 6 uur tussen de doseringen.

 

Bij hoge koorts of geen verbetering na 24–48 uur

 

Neem contact op met de huisarts. Soms is er sprake van een bacteriële infectie en zijn antibiotica nodig.

 

Blijf daarnaast de bovenstaande maatregelen toepassen:

 

* melk laten stromen

* rust

* koelen

* pijnstilling

 

Verloop van een borstontsteking

 

In de meeste gevallen verloopt herstel als volgt:

 

Koorts zakt meestal binnen 24–48 uur

De rode plek verdwijnt na enkele dagen

De harde plek is vaak na ongeveer een week  verdwenen

 

Hoe herken je een (beginnende) borstontsteking?

 

Voel je een pijnlijke plek in je borst en krijg je een grieperig gevoel? Dan kan er sprake zijn van een verstopt melkkanaal of een beginnende borstontsteking.

 

Online is veel informatie te vinden, maar adviezen verschillen vaak. Soms wordt geadviseerd om heel vaak te voeden, stevig te masseren of direct antibiotica te nemen. Maar dat kost je veel tijd, doet pijn en helpt het wel?

 

Hier leggen we op een eenvoudige manier uit wat er gebeurt en wat je kunt doen.

 

Anatomie van de borst

 

Het borstklierweefsel lijkt een beetje op een druiventros.

 

* De druiven zijn de melkklieren die melk produceren.

* De steeltjes zijn de melkkanalen waar de melk doorheen stroomt.

* Alle melkkanalen komen uit in de tepel.

 

Daarnaast bestaat de borst uit:

 

* vetweefsel

* zenuwen

* lymfevaten en lymfeklieren

* bloedvaten

 

Je kunt het melktransport vergelijken met een weg waar auto’s over rijden. Zolang alles goed stroomt, is er geen probleem.

 

Hoe ontstaat een verstopping?

 

Stel je de melkkanalen voor als een snelweg. Als er ergens een opstopping ontstaat, bijvoorbeeld door een ongeluk, ontstaat er een file.

 

Zo werkt het ook in de borst. Als melk niet goed kan doorstromen, kan dat bijvoorbeeld komen door:

 

* een baby die minder effectief drinkt

* een grote melkproductie

* een melkblaar

* een slecht werkende kolf

* te lange tijd tussen voedingen

 

Melk hoopt zich dan op in de melkkanalen. Als de druk te groot wordt, kan melk in het omliggende weefsel terechtkomen. Dat veroorzaakt geen infectie, maar wel een ontstekingsreactie.

 

Wat gebeurt er in je lichaam bij een Borstonsteking?

 

Wanneer melk buiten de melkkanalen terechtkomt, reageert je lichaam met een ontstekingsreactie.

 

Je kunt dan krijgen:

 

* pijn

* een harde plek

* roodheid

* warmte

* verhoging of koorts

 

Je lichaam gaat hard aan het werk om het probleem op te lossen. Dat kost tijd.

 

Wat kun je doen bij een Borstonsteking?

 

1. Zorg dat de melk weer stroomt

 

Het doel is dat de melk weer goed kan doorstromen.

 

* Leg je baby goed aan of kolf zoals je normaal doet

* Warmte kan helpen om een toeschietreflex te krijgen

* Masseer **heel zacht** (meer strelen dan masseren)

 

Je kunt bijvoorbeeld:

 

* onder de douche zachte druppels laten vallen op de borst

* zacht trommelen met je vingers

 

Belangrijk: niet harder masseren, want dat kan het weefsel juist irriteren.

 

Je hoeft niet vaker te voeden of kolven dan normaal.

 

Koelen na een voeding kan helpen tegen zwelling.

 

Je baby mag de melk gewoon drinken, ook als deze tijdelijk wat zouter smaakt. 

 

2. Rust en pijnstilling

 

Rust is belangrijk voor herstel.

 

Vraag hulp waar mogelijk zodat je lichaam kan herstellen.

Pijnstilling zoals paracetamol of ibuprofen kan helpen tegen pijn en ontsteking.

 

Koorts is normaal bij een ontstekingsreactie en zakt vaak zodra de melk weer beter stroomt.

 

3. Lymfemassage

 

Het vocht buiten de melkkanalen wordt opgeruimd via het lymfestelsel.

 

Je kunt dit ondersteunen met een zachte massage:

 

Strijk heel licht met je vingers van de tepel af richting:

 

  * oksel

  * sleutelbeen

  * hals

  * borstbeen

 

Daarnaast kun je de lymfeklieren stimuleren door met je vingertoppen kleine rondjes te maken vanaf de borst richting oksel en sleutelbeen.

 

Deze massage is heel oppervlakkig en zacht.

 

Wanneer is antibiotica nodig bij een Borstonsteking (mastitis)?

 

Als:

 

* de klachten na **24–48 uur niet verbeteren, of

* je snel erg ziek wordt met hoge koorts, of

* er tepelklovenzijn

 

kan er sprake zijn van een bacteriële infectie.

 

In dat geval kan een arts antibiotica voorschrijven. Je kunt ondertussen gewoon blijven voeden of kolven.

 

 

Mogelijke aanvullende behandelingen

 

Deep oscillation

 

Deep oscillation kan helpen bij een verstopt melkkanaal of borstontsteking.

De behandeling heeft vaak gelijk effect en werkt nog 2 dagen door.

Ik beschik over dit apparaat . Zie voor meer informatie …

 

 

Alternatieve opties (niet wetenschappelijk bewezen)

 

Phytolacca Decandra D6

Homeopathisch middel dat mogelijk het lymfesysteem ondersteunt.

Dosering: 3× per dag.

 

Vitamine D

Kan het immuunsysteem ondersteunen.

 

Lecithine

Wordt soms gebruikt om de doorstroming van melk te verbeteren.

 

Herstellen van een Borstonsteking

​

Door de ontsteking kan je melkproductie tijdelijk lager zijn. Vaak vangt de andere borst dit op.

 

Je baby kan tijdelijk vaker willen drinken om de productie weer te verhogen.

 

Als er tijdelijk te weinig melk is, kan eventueel tijdelijk worden bijgevoed met kunstvoeding.

 

Blijft de harde plek langer dan een week aanwezig, of houden de klachten aan? Neem dan contact op met de huisarts. Soms wordt er een echo van de borstgemaakt.

 

 

Stuwing

 

Stuwing ontstaat vaak rond dag 3–5 na de bevalling.

 

De borsten voelen dan hard en gevoelig doordat er veel bloed en vocht naar het borstweefsel gaat om de melkproductie op gang te brengen.

 

Wat helpt:

 

* vaak aanleggen in de eerste dagen

* lymfemassage

* rust

* warmte

* veel huid-op-huidcontact met je baby

 

Als je baby door de stuwing moeilijk kan aanhappen, kan de reverse pressure technique helpen.

 

Extra kolven is meestal niet nodig als je baby goed drinkt.

 

Als je baby nog niet aan de borst drinkt, kan kolven of handmatig kolven helpen om de melkproductie op gang te houden.

 

Bron

Academy of Breastfeeding Medicine Clinical Protocol #36: *The Mastitis Spectrum*, Revised 2022.

​

Ervaar je pijn of ongemak bij het voeden en zoek je deskundige begeleiding in de regio Utrecht? Neem gerust contact op. Laten we samen werken aan een positieve borstvoedingservaring

​